Dão: Encruzado, Touriga Nacional i cztery miejsca degustacji

Dão leży w środkowej Portugalii, na wyżynnym obszarze między pasmami Serra da Estrela, Serra do Caramulo i Serra da Nave. Otaczające góry ograniczają napływ wilgotnego powietrza znad oceanu i osłaniają winnice przed silnymi wiatrami z głębi lądu. W krajobrazie często spotyka się granitowe podłoże, a także łupki.

Dão wyznaczono jako region winiarski w 1908 roku, a jego regulamin opublikowano w 1910. Komisja regionalna określa go jako pierwszą w Portugalii demarkowaną apelację dla win niewzmacnianych. Pod koniec XIX wieku tutejsze wina trafiały między innymi do Francji i Brazylii. Później nastawienie na ilość pogorszyło jakość w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku; odnowa skupiła się na lepszej pracy w winnicy i przywracaniu znaczenia miejscowym odmianom.

Ślady dawnej produkcji nie zawsze mają precyzyjnie ustaloną datę. Przy winnicy Taboadella zachowała się prasa wykuta w dużym głazie. Producent nazywa ją jednym z najstarszych materialnych śladów winiarstwa w Dão, ale nie podaje jej wieku. W Santar współczesny projekt wina połączono z odnową historycznej zabudowy i ogrodów: kilka rodzin udostępniło dawne i nowe parcele, a zielone przejścia spięły rozdzielone wcześniej posiadłości.

Szczepy, które warto rozróżniać

Touriga Nacional to ważny czerwony szczep Dão: daje wina o ciemnym owocu, kwiatowym aromacie i wyraźnej strukturze. Jej strukturę współtworzą taniny, związki dające w ustach wrażenie ściągania. Warto zestawić ją z Jaen, znanym w Hiszpanii jako Mencía. Zwykle daje czerwone wina bardziej bezpośrednie, z czerwonym owocem i łagodniejszą strukturą. Alfrocheiro wnosi głębszą barwę i nuty dojrzałych truskawek; często uzupełnia kupaż, czyli wino złożone z kilku odmian.

Wśród białych odmian centralne miejsce zajmuje Encruzado. Jego wina łączą cytrusowy i kwiatowy aromat ze świeżą kwasowością oraz pełniejszą teksturą. Malvasia Fina pachnie delikatniej, często kwiatami i owocami, i sprawdza się zarówno solo, jak i w kupażach. CVR Dão opisuje Bical jako odmianę dającą wina o cytrusowych aromatach i niższej kwasowości.

Czerwone, białe i musujące

Wina czerwone Dão bywają rubinowe, z dojrzałym owocem, dobrą kwasowością i strukturą zdolną do dojrzewania. Z dojrzewaniem wina mogą zyskiwać bardziej aksamitną teksturę. Białe są zwykle świeże, cytrusowe i owocowe, z równowagą kwasowości.

Różowe powstaje z czerwonych odmian, których skórki krótko pozostają z moszczem. W Dão ten styl łączy lekkość z kwiatowym i owocowym aromatem. Wina musujące przechodzą wtórną fermentację w butelce; regionalna komisja opisuje je jako owocowe, świeże i eleganckie. Te style poszerzają obraz regionu poza czerwone kupaże i białe odmianowe butelki.

Gdzie spróbować win Dão

Taboadella

Taboadella ma osobny zestaw Villae: białe i czerwone Villae oraz czerwone Jaen Reserva. Producent opisuje Villae jako kupaże bez dojrzewania w drewnie, lekkie, aromatyczne i odświeżające. Taki zestaw pozwala porównać białe i czerwone kupaże z winem z jednego szczepu. W innych formatach degustacji winiarnia łączy Dão z winami z Douro, więc przy rezerwacji warto wybrać właśnie Villae, jeśli zależy ci na lokalnym zestawie.

Goście opisywali zarówno spacer po winnicy i objaśnienia procesu, jak i niezapowiedzianą degustację dwóch białych oraz dwóch czerwonych win; do zestawu podano orzechy, a deskę serów i wędlin można było dokupić. Jedna relacja zwraca uwagę, że dojazd przez rozległą posiadłość nie był dobrze oznakowany. Ta wizyta odbyła się bez wcześniejszego zapisu; obecna strona zaleca rezerwację, szczególnie dla większej grupy.

Casa da Passarella

W programie „Stories of Passarella” producent zestawia trzy własne wina: A Descoberta, Abanico Reserva i O Oenólogo Vinhas Velhas. Można też wybrać degustację à la carte albo wizytę w piwnicy i centrum interpretacyjnym. Jeden z gości polecał konkretne regionalne przykłady: czerwone Touriga Nacional i białe Encruzado, a także pomoc zespołu w języku angielskim.

Dla osób chcących zadawać pytania o szczepy przydatna jest opisana przez gościa pomoc po angielsku. Język i termin spotkania warto uzgodnić przy rezerwacji.

Santar Vila Jardim

Santar łączy kilka dawnych posiadłości z ogrodami i winnicami. W programie Vila Jardim Gourmet można spróbować białego i czerwonego Memórias de Santar, a do win podawane są regionalne sery, pieczywo, wędliny oraz sezonowe owoce i warzywa. Zwiedzanie obejmuje pięć ogrodów i historyczne domy; wymaga wcześniejszej rezerwacji. Winiarski projekt powstał dzięki współpracy rodzin posiadających parcele w miasteczku.

Jeden z gości opisywał pełną, około dwuipółgodzinną wizytę zakończoną degustacją, inny wspominał spacer po winnicy i późniejszy lunch. W relacjach powraca połączenie win, domu i ogrodów, więc warto potraktować program jako dłuższe zwiedzanie, a nie sam kieliszek. Jeden z gości był rozczarowany brakiem oprowadzania po hiszpańsku. Język zwiedzania warto więc ustalić przy rezerwacji.

Quinta dos Roques

Quinta dos Roques przyjmuje na degustacje prowadzone przez producenta lub winiarza. Aktualna karta producenta wymienia między innymi białe Encruzado z rocznika 2024, czerwone Jaen i Touriga Nacional, a także wina Reserva. Strona rezerwacji nie przypisuje konkretnych etykiet do poszczególnych wariantów, dlatego wybór win warto potwierdzić przed przyjazdem. Dostępne są zestawy od dwóch białych i trzech czerwonych próbek do czterech białych i pięciu czerwonych.

Goście opisywali rozmowę o odmianach, produkcji i regionie, spacer po winnicy oraz degustację. Jedna relacja wspomina prawie dwie godziny rozmowy z właścicielem, inna radzi umówić wizytę z wyprzedzeniem. Zestaw kilku białych i czerwonych próbek daje okazję, by zapytać prowadzącego, jak Encruzado różni się od Jaen i Tourigi.

Maria i Ignacy