Dolina Rodanu: Syrah, Grenache i wina znad rzeki

Winnice Doliny Rodanu ciągną się od Vienne do Awinionu. Sama apelacja Côtes du Rhône, czyli obszar o określonych regułach pochodzenia i produkcji wina, obejmuje 172 gminy. Obok niej funkcjonują mniejsze apelacje, między innymi Hermitage, Condrieu i Tavel. Nas ciekawi, jak bardzo różnią się wina z północy i południa tej samej doliny. Na północy Syrah daje czerwone wina o pieprznym, kwiatowym charakterze; w Condrieu białe powstają z Viognier. Dalej na południe większą rolę odgrywa Grenache, często łączony z Syrah i Mourvèdre. Takie połączenie kilku szczepów nazywa się kupażem.

Od rzymskich winiarni do apelacji

Handel winem w dolinie opierał się na naturalnym korytarzu między Morzem Śródziemnym a północą Europy. Rzymianie rozwijali winnice wokół Vienne, a przy Donzère odkryto pozostałości rzymskiej winiarni Molard. W średniowieczu rozwój upraw wokół Awinionu łączył się z obecnością papieży. W XVII wieku wprowadzano regulacje chroniące autentyczność wina, a królewski dekret z 1737 roku nakazywał znakować beczki przeznaczone do sprzedaży literami „C.D.R.”. Oznaczenie miało pomóc rozpoznać pochodzenie towaru. Apelację Côtes du Rhône uznano w 1937 roku.

W Hermitage lokalna opowieść wiąże nazwę wzgórza z rycerzem Gaspardem de Stérimberg, który po powrocie z wyprawy krzyżowej miał osiąść tu jako pustelnik. To legenda, ale wzgórze rzeczywiście stało się jednym z najbardziej rozpoznawalnych punktów północnego Rodanu. Z kolei w Gigondas winnice rozwinęły się na większą skalę po dotkliwych mrozach z 1956 roku, które zniszczyły część gajów oliwnych u podnóża Dentelles de Montmirail.

Jakie wina powstają w Dolinie Rodanu

Na etykiecie rouge oznacza wino czerwone, blanc białe, a rosé różowe. Nazwy poniżej wskazują apelacje; podział na barwy pomaga rozróżnić wina powstające na tym samym obszarze.

• Côtes du Rhône rouge – najczęściej kupaż Grenache, Syrah i Mourvèdre. Grenache daje owoc i pełniejsze ciało, czyli większą intensywność odczuwaną w ustach; Syrah i Mourvèdre dodają przypraw i koloru.
• Côtes du Rhône blanc – białe kupażowe wina z odmian takich jak Grenache blanc, Clairette, Marsanne, Roussanne czy Viognier. Dobór szczepów pozwala budować równowagę i złożoność, ale konkretny profil zależy od składu wina.
• Hermitage rouge – Syrah tworzy tu czerwone wino o wyraźnej strukturze, z nutami czarnej porzeczki, fiołka i przypraw. Dopuszczony dodatek białych Roussanne i Marsanne może stanowić do 15 procent.
• Hermitage blanc – Marsanne i Roussanne dają pełniejsze białe wino, często z miodem, orzechami laskowymi i dojrzałymi owocami pestkowymi.
• Crozes-Hermitage rouge – czerwone Syrah o aromatach czerwonych owoców i kwiatów. Taniny, odpowiedzialne za uczucie ściągania w ustach, są tu równoważone przez owocowy charakter wina.
• Crozes-Hermitage blanc – wytrawna para Marsanne i Roussanne przynosi więcej objętości, kwiatowe aromaty i nuty suszonych owoców.
• Condrieu – białe wino wyłącznie z Viognier, o aromatach fiołka, mango, białej brzoskwini i moreli. Łączy wyraźny aromat owoców z miękką teksturą i świeżością.
• Saint-Joseph rouge – przede wszystkim Syrah; pieprz i fiołek należą do charakterystycznych nut tego czerwonego wina. W białych wersjach apelacji podstawą są Marsanne i Roussanne.
• Tavel rosé – Grenache jest tu podstawą kupażu, któremu towarzyszyć mogą między innymi Cinsault, Clairette i Syrah. W kieliszku pojawiają się czerwone i pestkowe owoce, migdał oraz przyprawy.
• Gigondas rouge – dominuje Grenache, często z dodatkiem Syrah, Mourvèdre lub Cinsault. Charakterystyczne są czerwone owoce, pełne ciało i wyraźne taniny.

Gdzie spróbować win

Maison Ogier w Châteauneuf-du-Pape

Ogier pozwala próbować win w caveau, czyli miejscu degustacji i sprzedaży przy winiarni. Podstawowa degustacja jest bezpłatna i dostępna bez rezerwacji, z wyjątkiem grup liczących co najmniej dziesięć osób. Osobno rezerwuje się oprowadzanie po piwnicach starzenia z objaśnieniami dotyczącymi miejsc uprawy. Warto poprosić o wyjaśnienie, jak działka i gleba wpływają na konkretne wino, a następnie odnieść te informacje do kieliszka.

Można też zamówić kosz piknikowy dla czterech osób: z wędlinami, warzywami, serem, pieczywem, wodą i winem. Obecnie wymaga to zamówienia z dwudniowym wyprzedzeniem. Jeśli interesuje Was Syrah z północy, zapytajcie o L’Orientale z Crozes-Hermitage; innym punktem porównania jest Artésis z Côtes du Rhône. Ustalcie, które z tych butelek można akurat spróbować, zanim wybierzecie wino do kosza.

Maison M. Chapoutier w Tain-l’Hermitage

W caveau Chapoutier warto na początku określić przedział cenowy, a podczas próbowania powiedzieć, które wina najbardziej odpowiadają Waszym oczekiwaniom. To konkretna pomoc przy doborze następnych próbek i butelek. Do porównania czerwonego i białego Hermitage można zapytać o Monier de la Sizeranne oraz Chante-Alouette; aktualny zestaw degustacyjny trzeba ustalić osobno.

Oprócz degustacji w caveau dostępne są wizyty łączące wyjście do winnicy z późniejszym próbowaniem wina. Rozróżnienie tych formatów ma znaczenie: sama rezerwacja degustacji nie oznacza obejrzenia działek. Nas interesowałoby właśnie zestawienie widoku upraw z czerwonym i białym winem z tej samej apelacji.

Ferraton Père & Fils Caveau

Ferraton oferuje wariant „Rare Wines”: zwiedzanie hali kadzi i piwnic beczkowych z degustacją pięciu win z wybranych działek. Selekcja zależy od dostępności i sezonu; przykładowe etykiety to czerwone Hermitage Le Méal oraz białe Le Reverdy. Warto zapytać, czy bieżący zestaw pozwoli porównać obie barwy i na czym polegają różnice między parcelami.

Objaśnienia produkcji przed próbowaniem pomagają połączyć pracę w hali kadzi i piwnicy z winem w kieliszku. Przy rezerwacji ustalcie język oprowadzania i to, czy wybieracie właśnie zestaw win parcelowych. Rzadsze roczniki nie muszą być dostępne w każdym wariancie degustacji.

Cave de Tain

Cave de Tain to spółdzielnia winiarzy z własnym miejscem degustacji i winami z pięciu północnych apelacji. Nazwa czerwonego Hermitage Gambert de Loche upamiętnia założyciela spółdzielni. Warto zapytać o możliwość spróbowania tej butelki i o to, jak jej pochodzenie różni się od innych win dostępnych na miejscu.

Oprowadzanie trwa około 45 minut i kończy się zestawem pięciu win. Wymaga rezerwacji, a spotkanie może zostać odwołane, jeśli zgłosi się mniej niż sześć osób. Jeśli wybieracie butelki na wesele lub inną konkretną okazję, podajcie cel zakupu i budżet, aby ułatwić dobór win podczas degustacji. Przy późnym przyjeździe potwierdźcie godzinę ostatniej degustacji, nie tylko zamknięcia sklepu.

Maria i Ignacy