Naoussa: Xinomavro u stóp Vermio i cztery winiarnie

Naoussa leży na południowo-wschodnich stokach Vermio, w śródlądowej części greckiej Macedonii Środkowej. Strefa chronionego pochodzenia PDO obejmuje około 600 hektarów, a winnice znajdują się mniej więcej od 80 do 350 metrów n.p.m. Różnice wysokości, ekspozycji i gleby pomagają zrozumieć, dlaczego przy Xinomavro warto pytać o parcelę i rocznik.

Winorośl uprawiano tu co najmniej od XVIII wieku. Naoussa weszła w nowoczesną erę wina butelkowanego w 1905 roku, gdy rodzina Boutari rozpoczęła produkcję pod swoją nazwą. W 1971 roku powstała apelacja PDO Naoussa, oparta na Xinomavro, a w 1987 roku miasto otrzymało tytuł Międzynarodowego Miasta Wina i Winorośli.

Jakie wina powstają w regionie

Czerwone Xinomavro. Odmiana stanowi podstawę PDO Naoussa. Wyraźna kwasowość i taniny, dające uczucie ściągania w ustach, pomagają tym winom dojrzewać. Naoussea z Ktima Foundi powstaje z wybranych parceli: po fermentacji w stali spędza 12 miesięcy we francuskim dębie i co najmniej 36 miesięcy w butelce. Producent opisuje czerwony owoc, kakao i kawę.

Ciekawi nas porównanie Naoussea z Kokkymelo z Kappa Winery. To również stuprocentowe Xinomavro, lecz z pojedynczej winnicy Fytia i z oznaczeniem PGI Imathia, czyli szerszego regionalnego pochodzenia. Dojrzewa 12 miesięcy w dębie i kolejne 8–12 miesięcy w butelce; w jego profilu producent wymienia wiśnię, śliwkę, jeżynę i goździk. Te dwie butelki pokazują różnice pochodzenia i dojrzewania w obrębie tej samej odmiany.

Różowe Xinomavro. Foundi ma w bieżącym portfolio Rosé Foundi. Przed wizytą warto zapytać, który rocznik jest dostępny i czy można zestawić go z czerwonym winem posiadłości. Podczas takiego porównania szukalibyśmy różnic kwasowości i tanin; samego profilu konkretnego rocznika nie przesądza kolor.

Białe wino z czerwonych gron. VAENI prezentuje Dogmatikos White jako wytrawne białe wino wytwarzane z czerwonych winogron. Warto zapytać o sposób oddzielenia soku od skórek oraz możliwość porównania go z czerwonym winem spółdzielni.

Miejsca degustacji

Kir-Yianni Winery

Kir-Yianni znajduje się w Yiannakohori i prowadzi całoroczną przestrzeń degustacyjną z winami z Naoussy oraz Amyndeonu. Aktualnie opisywane zestawy różnią się liczbą i wyborem próbek, a do win można dobrać deskę lokalnych serów, pieczywo, suszone owoce i konfitury. Warto od razu powiedzieć, czy interesuje nas porównanie wyłącznie Xinomavro, czy także białe i wina z drugiego regionu grupy; bieżący skład zestawu może zależeć od rocznika. Ramnista to dobry punkt odniesienia dla czerwonego Xinomavro z PDO Naoussa.

Winiarnia ma także osobne formaty posiłku z winami oraz piknik na wcześniejszą rezerwację. Jeśli zależy nam na jedzeniu przy degustacji, zapytajmy konkretnie o dostępność stołu lub pikniku w wybranym terminie. Nie zakładajmy, że oferta specjalna będzie częścią zwykłego zestawu degustacyjnego.

Ktima Foundi

Rodzinna posiadłość w Strantza skupia się na Xinomavro i przedstawia czerwone Naoussea, różowe Foundi oraz białe wina. Możemy zapytać o degustację obejmującą te trzy kolory, a przy czerwonym winie o możliwość spróbowania starszego rocznika. To sposobność porównania wina z jednej posiadłości w różnych wersjach; dostępne butelki trzeba ustalić z gospodarzami.

Wcześniejszy telefon pomoże umówić spotkanie i oprowadzanie. Jeśli chcemy porozmawiać o długim dojrzewaniu Naoussea, warto zaznaczyć to przy rezerwacji i poprosić o objaśnienie różnic między dostępnymi rocznikami.

VAENI NAOUSSA

VAENI to spółdzielnia z Episkopi, której oficjalna oferta obejmuje kilka czerwonych win PDO Naoussa, w tym Naoussa i Grande Reserve. Jej strona dla odwiedzających opisuje zwiedzanie po grecku lub angielsku, obejmujące winnicę, winiarnię, rozlewnię oraz piwnicę; oprowadzanie trzeba uzgodnić z wyprzedzeniem. Przykładowy zestaw degustacyjny obejmuje trzy etykiety i przekąski, ale najlepiej potwierdzić aktualne warianty przy rezerwacji.

VAENI wymienia Dogmatikos White — wytrawne białe wino wytwarzane z czerwonych gron — oraz różowe Dogmatikos i czerwone Damascenos. Te nazwy ułatwiają zadanie konkretnego pytania o kontrast między białym winem z czerwonych winogron a klasycznym Xinomavro PDO. Sprawdźmy, czy wybrane etykiety znajdują się w danym zestawie i czy zwiedzanie obejmie także rozlewnię oraz piwnicę. Nie zakładajmy jednak, że wszystkie etykiety są w każdej degustacji.

Kappa Winery

Kappa w Angelochori łączy winiarnię z małą destylarnią. Właściciele zapraszają na zwiedzanie i degustacje po grecku, angielsku i niemiecku. Termin spotkania najlepiej umówić telefonicznie; przy okazji zapytajmy, czy degustację można zorganizować przy stole z jedzeniem.

Do porównania możemy wybrać Kokkymelo z Fytia, opisane jako PGI Imathia, i poprosić o zestawienie z winem PDO Naoussa, jeśli jest dostępne. Jeśli interesują nas destylaty, zapytajmy o tsipouro lub grappę. O wieczór muzyczny na dziedzińcu trzeba dopytać osobno: nie jest elementem każdej degustacji.

Maria i Ignacy