Bierzo: Mencía, Godello i stare winnice między górami

Bierzo leży w północno-zachodniej części prowincji León. Góry osłaniają dolinę przed pełną siłą atlantyckich opadów, ale oceaniczne powietrze nadal wpływa na tutejszy klimat. Winorośl rośnie na stokach położonych od około 450 do 800 metrów. Działki są niewielkie i rozproszone, a ich ekspozycja zmienia się wraz z rzeźbą terenu. Przy porównywaniu butelek warto zwrócić uwagę na miejscowość i parcelę, z której pochodzą grona. Nas ciekawi porównanie czerwonej Mencíi z białym Godello, a potem sprawdzenie, jak ten sam szczep zachowuje się w winie młodym i dojrzewającym.

Wino, pielgrzymi i stare krzewy

Winorośl uprawiano tu już w czasach rzymskich. Miejscowa rada apelacji przywołuje rzymskie wzmianki o winorośli na tym terenie. W średniowieczu kolejną rolę odegrały klasztory cysterskie: wino służyło liturgii i było częścią codziennego wyżywienia. Rozbudowie winnic sprzyjał też ruch pielgrzymów zmierzających do Santiago de Compostela.

Filoksera, która zniszczyła wiele europejskich winnic pod koniec XIX wieku, przyniosła Bierzo poważny kryzys. Uprawy odbudowywano w pierwszej połowie XX wieku, szczepiąc winorośl na amerykańskich podkładkach. W Cantariña pięcioro rodzeństwa wróciło do rodzinnych winnic Los Pinos i Valdeobispo, by znów robić wino.

W 2020 roku DO Bierzo ogłosiła pierwsze wina opisywane jako Villa i Paraje, czyli pochodzące odpowiednio z miejscowości albo konkretnego miejsca. Był to efekt niemal sześciu lat prac nad mniejszymi jednostkami geograficznymi i bardziej wymagającymi limitami plonu. Takie etykiety dokładniej wskazują pochodzenie gron. W Canedo zachował się również ślad pałacowej produkcji: Prada A Tope przytacza zapis pałacowych ksiąg z 1761 roku o produkcji wina przechowywanego w tamtejszej piwnicy.

Jak smakuje Bierzo

Mencía w młodym czerwonym winie daje okazję, by poznać główną odmianę Bierzo bez długiego wpływu dębu. Rada apelacji opisuje tinto joven jako intensywnie zabarwione i aksamitne; takie wino może być dobrym punktem porównania z butelką, która dojrzewała w beczce. Mencía odpowiada za większość nasadzeń w Bierzo i pojawia się zarówno w czerwonych winach, jak i w lokalnych różach oraz clarete.

Mencía dojrzewająca w drewnie różni się od młodego czerwonego wina sposobem produkcji. Karta Godelia Mencía opisuje czerwone owoce, fiołki i mineralność połączone z dwunastoma miesiącami w beczkach z francuskiego dębu. Przy degustacji zapytalibyśmy o porównanie wina dojrzewającego w beczce z młodą Mencíą.

Młode Godello warto poznać w wersji Viernes Godello. Producent fermentuje je w stali i nie pozostawia na osadzie; profil opiera się na cytrusach i owocach pestkowych, świeżości oraz lekko mineralnym finiszu. Finisz to smak utrzymujący się po przełknięciu. Jego świeżość pasuje do lekkich posiłków, ryb i przystawek; można poprosić o kieliszek przed bardziej złożoną próbką.

Godello dojrzewające na osadzie ma inny sposób produkcji niż młode Viernes. Godelia Godello łączy 90% Godello i 10% Doña Blanca. Pięć miesięcy na drobnym osadzie drożdżowym daje kremowszą fakturę, czyli pełniejsze, bardziej gładkie odczucie w ustach. Producent opisuje owoce pestkowe, cytrusy, białe kwiaty i świeży, mineralny finisz. Wskazuje też na kremowość, która odróżnia tę wersję od młodego Godello. Dobrze zestawić ją z rybą, owocami morza i pulpo a feira, czyli ośmiornicą po galicyjsku.

Białe wina Bierzo bywają także mieszankami innych odmian, między innymi Palomino lub Malvasíi. Przy wyborze sprawdźcie skład, zamiast zakładać, że każda butelka zawiera wyłącznie Godello.

Clarete łączy czerwone i białe grona: przepisy DO określają udział odmian czerwonych na 40–60%, a pozostałą część jako białe. Moszcz, czyli sok z winogron, fermentuje z udziałem skórek. Przykładem jest clarete Prada A Tope, łączące Mencíę i Godello.

Rosado z Bierzo musi zawierać co najmniej 70% gron odmian czerwonych. Jego skład różni się więc od clarete. Warto zapytać o odmiany użyte w konkretnej butelce; nie każde rosé powstaje wyłącznie z Mencíi.

Wino musujące Xamprada to przykład z Prada A Tope w Canedo. Producent podaje metodę tradycyjną, z drugą fermentacją w butelce, i dojrzewanie na osadzie ponad 36 miesięcy. Przy wyborze degustacji zapytalibyśmy o możliwość zestawienia go z niemusującymi Mencíą i Godello.

Gdzie poznać miejscowe wina

Bodegas y Viñedos Gancedo

Gancedo rozdziela krótsze zwiedzanie z dwoma winami od dłuższych wariantów obejmujących winnice i trzy albo cztery próbki. Warto przed rezerwacją zapytać, który format odbywa się danego dnia i czy obejmuje przejazd do Lamas del Picón. Wino Capricho Godello można znaleźć w obecnej ofercie producenta; dobrze poprosić o porównanie go z Mencíą z Bierzo.

Przy ustalaniu zakresu warto zapytać, czy wybrany format obejmuje rozmowę o pielęgnacji winorośli i pokaz winnicy. Z okolicznych parceli rozciąga się widok na góry, doliny i wsie. Zapytajcie też o możliwość spróbowania oliwy obok win.

Cantariña Vinos de Familia

Cantariña skupia się na rodzinnych parcelach Los Pinos i Valdeobispo. Aktualny opis enoturystyki przedstawia wizytę na Viña de los Pinos oraz degustację co najmniej trzech win w La Cabaña. W portfolio jest między innymi Cantariña Villafranca Godello; warto zapytać, czy właśnie tę etykietę można spróbować.

La Cabaña jest małym domkiem degustacyjnym na terenie winnicy. Zapytajcie, czy bieżący zestaw pozwala porównać białe i czerwone wina Cantariña, i poproście o objaśnienie różnic między rodzinnymi parcelami.

Bodegas y Viñedos Godelia

Godelia proponuje degustację trzech win z przekąską z lokalnych produktów; osobny wariant zaczyna się w winnicach Castro de la Ventosa, a później prowadzi do sal fermentacji i beczek. Przy rezerwacji zapytajcie o możliwość porównania Mencíi z Godello.

Jeśli chcecie zobaczyć miejsca produkcji, wybierzcie wariant obejmujący zarówno winnicę, jak i sale fermentacji oraz beczek. Po degustacji zapytajcie o zakup wybranej butelki na miejscu. Dobrym tematem do porównania są Viernes Godello, fermentowany w stali, oraz pełniejszy Godelia Godello dojrzewający pięć miesięcy na osadzie. Wybór konkretnego rocznika i próbek zależy od aktualnej degustacji.

Palacio de Canedo — Prada A Tope

Palacio de Canedo łączy winiarnię, restaurację, sklep i hotel. Dzisiejsze zwiedzanie z degustacją obejmuje między innymi Mencíę i Godello; wybrane pakiety dodają sery oraz wędliny, a przejazd wśród winorośli zależy od pogody. Dla grupy poniżej sześciu osób najlepiej zapytać, który wariant jest odpowiedni i jakie wina będą w zestawie.

W sklepie można szukać miejscowych win i innych produktów. Przy rezerwacji ustalcie, czy to właśnie sklep jest miejscem zgłoszenia się na degustację. Pozwala to odróżnić początek wizyty w winiarni od obsługi hotelu i restauracji. Jeśli interesuje nas miejscowy biały styl, można zapytać o Prada Godello; przy większej grupie oferta Premium wymienia także Godello San Martín oraz dwie Mencíe.

Maria i Ignacy