Kampania: wulkaniczne Lacryma Christi i białe wina Irpinii

W Kampanii spotykają się różne krajobrazy winiarskie. W Irpinii powstają Fiano di Avellino, Greco di Tufo i czerwone Taurasi; Sannio w prowincji Benevento kojarzy się z Falanghiną, a na wulkanicznych stokach apelacja Vesuvio obejmuje białe, czerwone i różowe Lacryma Christi. DOC i DOCG to włoskie oznaczenia pochodzenia, które wyznaczają obszar i zasady produkcji; DOCG podlega dodatkowym wymogom kontroli. Kupaż, czyli wino złożone z więcej niż jednej odmiany winogron, może łączyć szczep główny z dopuszczonymi dodatkami.

Winnice, które zachowały się w ziemi

Winorośl uprawiano w okolicach Pompejów już przed erupcją Wezuwiusza w 79 roku n.e. Muzeum Galileo opisuje pola, ogrody i winnice przykryte wówczas warstwą popiołu. Dzisiejsze wykopaliska pokazują, że produkcja wina należała do codziennego krajobrazu miasta, a nie była odległą działalnością gdzieś poza jego murami.

Inny ślad znajduje się w Somma Vesuviana, po północnej stronie Wezuwiusza. Konsorcjum apelacji Vesuvio wiąże Villa Augustea z produkcją i przechowywaniem wina: wskazuje pomieszczenia piwniczne i duże naczynia do przechowywania. Według tej instytucji kompleks, datowany na około II wiek, został zasypany podczas erupcji w 472 roku.

Trzecia historia prowadzi do Irpinii. Rodzina Mastroberardino podaje, że jej obecność w lokalnym winiarstwie można prześledzić w katastrze z połowy XVIII wieku. Firma opisuje też działalność Antonia Mastroberardino, który w XX wieku wspierał zachowanie rodzimych odmian, gdy uprawy w regionie mocno się zmieniały. To opowieść samej winiarni o jej roli; dzisiaj jej oferta pozwala zestawiać trzy znane nazwy Irpinii: Fiano di Avellino, Greco di Tufo i Taurasi, także w pionowej degustacji kilku roczników Taurasi Riserva.

W Sannio działa kooperatywa La Guardiense. Związek producentów podaje, że 33 członków założyło spółdzielnię w 1960 roku. Dziś jej enoturystyczna oferta obejmuje zwiedzanie oraz degustacje lokalnych win, również musujących, dobierane do spotkania z przewodnikiem. Konsorcjum Sannio wiąże ponowne rozpowszechnienie Falanghiny w prowincji Benevento z latami 70. XX wieku i okolicami Sant’Agata dei Goti.

Szczepy i style

Aglianico jest czerwonym szczepem stojącym za Taurasi i Aglianico del Taburno. Taurasi musi zawierać co najmniej 85% Aglianico i dojrzewać co najmniej trzy lata, z czego rok w beczce. Taurasi DOCG obejmuje 17 gmin prowincji Avellino.

Fiano daje białe Fiano di Avellino DOCG. Regionalna karta określa je jako wytrawne i harmonijne, o słomkowej barwie; odmiana Fiano ma stanowić minimum 85% wina. W ofercie degustacyjnej Mastroberardino można zestawić je z Greco di Tufo i porównać dwa białe szczepy Irpinii.

Greco jest odmianą, która daje wino Greco di Tufo DOCG; stanowi w nim co najmniej 85%, a pozostałą część może uzupełnić inna dozwolona odmiana. Regionalna karta opisuje aromaty brzoskwini i gorzkiego migdału, a także osobną wersję musującą. Nazwa Tufo odnosi się do miejscowości i obszaru w prowincji Avellino, a nie do odmiany winorośli.

Falanghina jest białym szczepem szczególnie kojarzonym z Sannio. Falanghina del Sannio występuje w kilku stylach: jako wino wytrawne, musujące, z późnego zbioru oraz słodkie passito. Konsorcjum Sannio opisuje wino jako jabłkowe i kwiatowe, z wyraźną świeżością. W podstrefie Taburno można spotkać również czerwone wina z Aglianico.

Piedirosso jest podstawą czerwonych i różowych win vesuviańskich. Cantina del Vesuvio robi swoje podstawowe Lacryma Christi Rosso w 100% z Piedirosso i dojrzewa je w stali oraz butelce; wybrane czerwone wina dojrzewają dłużej w beczkach. To konkretny przykład, jak technika zmienia interpretację lokalnego szczepu.

Caprettone to biała odmiana związana z Wezuwiuszem. Cantina del Vesuvio robi z niej w 100% Lacryma Christi Bianco, prowadzi winorośl w systemie pergoli, a wino dojrzewa sześć miesięcy w stali i kolejne sześć w butelce.

Gdzie spróbować win Kampanii

Mastroberardino, Atripalda

Mastroberardino organizuje prowadzone degustacje Fiano di Avellino, Greco di Tufo i Taurasi. Dostępny wariant Taurasi Riserva zestawia trzy roczniki, więc pozwala przyjrzeć się temu, jak z wiekiem zmienia się wino z Aglianico. Goście wspominają zwiedzanie zabytkowych piwnic, muzeum oraz rodzinnego skarbca; jedna relacja opisuje degustację w sali Wolf’s Den, gdy ograniczony czas nie pozwolił na standardowy wariant. Inny gość krytykował źle zorganizowaną degustację trzech win, do których słone przekąski podano dopiero na jego prośbę. Oferta Mastroberardino obejmuje różne warianty, więc warto upewnić się, który z nich rezerwujemy.

Cantina del Vesuvio, Trecase

Cantina del Vesuvio proponuje degustacje własnych win Lacryma Christi, w tym białego z Caprettone oraz czerwonego i różowego z Piedirosso. Degustacja pozwala zestawić białe i czerwone Lacryma Christi z tej samej wulkanicznej apelacji. Goście opisują oprowadzanie pośród winorośli i objaśnianie wina przed spacerem; jedna świeższa relacja zwraca uwagę na opóźniony transport powrotny i zabrudzone szkło. Inny gość określał trasę jako krótką i podstawową, bez pogłębionych objaśnień wina. Przed rezerwacją warto ustalić, jak długo trwa spacer i czy wybrany wariant obejmuje przejazd oraz posiłek.

Sorrentino Vesuvio Wine Experience, Boscotrecase

Sezonowy wariant Tramonto sul Vesuvio, dostępny od maja do października, łączy oprowadzanie po winnicy z degustacją trzech win Lacryma Christi. Menu degustacyjne obejmuje także inne lokalne etykiety, między innymi Dòrè z Caprettone, Frupa z Piedirosso i Falanghinę Latikadea. Goście opisują trasę wśród winorośli; jedna relacja podkreśla, że Carmelo nadawał tempo spacerowi i opowiadał o miejscu. Inni wspominają połączenie degustacji z jedzeniem oraz widok na zatokę.

La Guardiense, Guardia Sanframondi

La Guardiense to spółdzielnia z Sannio. Jej obecna oferta obejmuje zwiedzanie piwnicy i prowadzoną degustację jednego lub kilku białych albo czerwonych win, dopasowaną do preferencji. Winiarnia produkuje Falanghina del Sannio DOP ze szczepu Falanghina; opisuje ją jako kwiatową, owocową i świeżą. Jedna relacja opisuje dobrze zorganizowane zwiedzanie i degustację win wybranych przez gospodarzy. Inne komentarze dotyczą sklepu: goście wspominają szeroki wybór lokalnych etykiet, od podstawowych po droższe, w tym musujące oraz Falanghinę del Sannio. Degustacja i osobna wizyta w sklepie pozwalają poznać Falanghinę oraz szerszy wybór etykiet z Sannio.

Maria i Ignacy